31. Αξιοθέατα, μνημεία και ιστορική συνέχεια των λαών της Ευρώπης

 Ο ευρωπαϊκός πολιτισμός διαμορφώθηκε από τα σπουδαία έργα που δημιούργησαν όλοι οι λαοί της Ευρώπης σε διαφορετικές ιστορικές εποχές. Έργα αρχιτεκτονικής, γλυπτικής και ζωγραφικής κοσμούν τις ευρωπαϊκές πόλεις και βρίσκονται σε μεγάλα μουσεία και πινακοθήκες. Όλα αυτά τα επιτεύγματα έδωσαν στην Ευρώπη τον χαρακτηρισμό «Κέντρο του Παγκόσμιου Πολιτισμού».

Σημαντικές περίοδοι ήταν η Αρχαία Ελλάδα, η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ο Μεσαίωνας, η Αναγέννηση, ο Διαφωτισμός, η Γαλλική Επανάσταση και η σύγχρονη εποχή. Κάθε μία από αυτές άφησε σημαντικά μνημεία και πνευματικά έργα που επηρέασαν βαθιά την πορεία της Ευρώπης.

Σημαντικοί Ευρωπαίοι δημιουργοί δημιούργησαν πνευματικά έργα και ανέπτυξαν επιστήμες και τέχνες που επηρέασαν όχι μόνο την Ευρώπη αλλά ολόκληρο τον κόσμο. Μέσα από το θέατρο, τη λογοτεχνία, την ποίηση, τη μουσική και τις επιστήμες συνέβαλαν στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής κουλτούρας.

Οι εκστρατείες και τα ταξίδια των Ευρωπαίων, όπως η εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και οι εξερευνήσεις των θαλασσοπόρων, έφεραν στην Ευρώπη πολιτιστικά στοιχεία από άλλες ηπείρους. Δημιουργήματα λαών της Ασίας και της Αφρικής συνέβαλαν στην εξέλιξη του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Έτσι, ο ευρωπαϊκός πολιτισμός είναι δημιούργημα των Ευρωπαίων με τη συμβολή όλων των λαών του πλανήτη.

Ο ελληνικός και ο ρωμαϊκός πολιτισμός θεωρούνται συγγενείς και ομοειδείς. Η Αρχαία Ελλάδα, με κορυφαίο παράδειγμα την Αθηναϊκή Δημοκρατία του 5ου αιώνα π.Χ., αποτέλεσε τη «μητέρα» του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Διάδοχοι υπήρξαν ο ελληνιστικός και ο ρωμαϊκός πολιτισμός. Η Ρώμη θεωρείται η «βάση» πάνω στην οποία οικοδομήθηκε η ενιαία πολιτισμική ταυτότητα της Ευρώπης και καλλιεργήθηκε η οικουμενική συνείδηση σε πολλούς λαούς.

Οι κάτοικοι της «Γηραιάς Ηπείρου» παρατηρώντας την αρμονία, την ομορφιά και τη σοφία της φύσης δημιούργησαν αξιόλογα υλικά και πνευματικά μνημεία. Έργα αρχιτεκτονικής, γλυπτικής και ζωγραφικής κοσμούν σχεδόν όλες τις πόλεις της Ευρώπης, πολλά από τα οποία βρίσκονται σε μεγάλες πινακοθήκες και γνωστά μουσεία.

Τα έργα αυτά αποτελούν επιτεύγματα μεγάλων ιστορικών περιόδων, που έζησε η ήπειρός μας, ξεκινώντας από την Αρχαία Ελλάδα, τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, τον Μεσαίωνα, την Αναγέννηση, τον Διαφωτισμό, τη Γαλλική Επανάσταση και φτάνοντας μέχρι την Ευρώπη του σήμερα.

Οι ρίζες της ιστορίας της Ευρώπης

      Ο μεγάλος ελληνικός και μεγάλος ρωμαϊκός πολιτισμός − παρά τις μεταξύ τους διαφορές − αντιμετωπίζονται από τους ιστορικούς ως συγγενείς και ομοειδείς. Ο πρώτος είχε ως κύριο χώρο αναφοράς την Αθηναϊκή Δημοκρατία του 5ου π.Χ. αιώνα. Η συμβολή του στον πολιτισμό της ανθρωπότητας είναι καθοριστική, μια και δεν υπάρχει χώρος πνευματικής και καλλιτεχνικής δραστηριότητας που να μην απασχόλησε τους σκεπτόμενους ανθρώπους της Ελλάδας του 5ου αιώνα.
      Διάδοχοι εκείνου του σπουδαίου κλασικού πολιτισμού υπήρξαν ο ελληνιστικός και στη συνέχεια ο ρωμαϊκός. Ο ρωμαϊκός πολιτισμός ήταν ο πρώτος στην παγκόσμια ιστορία που καλλιέργησε οικουμενική συνείδηση σε διαφορετικούς μεταξύ τους λαούς, από το μεσογειακό κόσμο μέχρι τη Γαλατία, τη Βρετανία, τη Γερμανία και την Ανατολική Ευρώπη.
      Μπορεί με βεβαιότητα να ειπωθεί πλέον ότι, αν η αρχαία Ελλάδα υπήρξε «μητέρα» του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού (και κατ´ επέκταση του δυτικού πολιτισμού), η Ρώμη υπήρξε η βάση, πάνω στην οποία έμελλε να οικοδομηθεί η ενιαία πολιτισμική ταυτότητα της Ευρώπης και να προδιαγραφεί ο πρωταγωνιστικός ρόλος της στις παγκόσμιες εξελίξεις.

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ, τ. Α΄, σελ. 243